انواع کشت بافت گیاهی

کشت گیاه کامل: یک بذر ممکن است در شرایط آزمایشگاهی کشت شود و یک گیاهچه و در نهایت یک گیاه کامل تولید کند.

-کشت جنین: در این نوع کشت، جنین جدا شده و پس از حذف پوسته بذر، کشت میشود.

-کشت اندام گیاهی: یک اندام جدا شده و درشیشه رشد می کند.در این کشت، انواع مختلفی مثل کشت مریستم، کشت ریشه، کشت نوک ساقه و کشت پرچم وغیره قابل تشخیص هستند.غالبا قسمت جداشده به عنوان قلمه شناخته شده وآن را کشت قلمه می نامند.

-کشت کالوس: اگر یک بافت تمایز یافته جدا شود و در شرایط آزمایشگاهی تولید یک توده سلولی تمایز نیافته به نام کالوس نماید، این پدیده را کشت کالوس مینامند

-کشت سلول: کشت سلولهای منفرد که به کمک آنزیمها یا به روشهای مکانیکی از یک بافت گیاهی یا سوسپانسیون سلولی بدست میآیند.

-کشت پروتوپلاست: کشت پروتوپلاستهایی که در اثر هضم آنزیمی دیواره سلولی بوجود آمدهاند، کشت پروتوپلاست نام دارد.

موارد شاخص استفاده از این روش: تولید گیاهان عاری از ویروس: مبارزه با آلودگیهای داخلی که به وسیله ویروس ها، مایکوپلاسماها و قارچ های میکروسکوپی ایجاد میشود، بسیار مشکل میباشد. برخلاف آن چه که قبلا تصور میشد، ویروس ها میتوانند طی تکثیر جنسی نیز منتقل شوند. حداقل 80 نوع از ویروس های گیاهی میتوانند از طریق بذر منتقل شوند. ویروس ها باعث کاهش عملکرد و همچنین کاهش کیفیت تولیدات گیاهی میشوند. بنابراین بسیار مهم است که مواد اولیهای که برای تکثیر رویشی استفاده میشوند، عاری از ویروس باشند. چندین روش برای تولید گیاهان عاری از ویروس وجود دارد: استفاده از گرما و سپس کشت مریستم، تشکیل اندام هوایی نابجا و سپس کشت مریستم و پیوند مریستم روی پایههای عاری از ویروس که به آن ریز پیوندی نیز گفته میشود.

- تولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ به وسیله کشت مریستم: به نظر میرسد که تولید گیاهان عاری از باکتری و قارچ نیز به وسیله کشت مریستم امکانپذیر است. گاهی اوقات برای تعیین این که آیا گیاه عاری از باکتری یا قارچ است، یک محیط کشت غنی، به کار میرود.

- دست ورزی ژنتیکی: تا سال 1970 انتقال مواد ژنتیکی از یک موجود به موجود دیگر در گیاهان عالی فقط از طریق جنسی به وسیله استخراج سلول تخم زا با هسته زایشی دانه گرده امکان داشت که حاصل آن تخم بارور بود که میتوانست از آن موجودی با خصوصیات پدری و مادری به وجود آید. انتقال مواد ژنتیکی به صورت غیر جنسی، فقط از طریق استفاده از پروتوپلاست، امکانپذیر است. دست ورزی ژنتیکی یک روش ژنتیک مولکولی انتقال مواد ژنتیکی از سلول (پروتوپلاست) دیگر در شرایط آزمایشگاهی بدون توجه به مرحله زایشی میباشد. انواع روش های دست ورزی ژنتیکی شامل دو رگهگیری سوماتیکی، دو رگه سیتوپلاسمی، جذب و جابجایی هستههای ایزوله شده و کروموزوم ها و انتقال ژنتیکی.

تکنیک های مورد نیاز در کشت بافت گیاهی:

- شتشوی ظروف: پس از خالی کردن کامل آنها با آب گرم و مواد شوینده ی مخصوص با دقت با آب مقطر آب کشی نمود. سپس آنها را در آون 75 درجه قرار داده تا به طورکامل خشک و ضدعفونی گردد.

- استریل کردن: این عمل رادر اتوکلاو و گاهی اوقات با فیلتراسیون و به ندرت هم با استفاده از تابش اشعه ی گاما انجام می گیرد.

- آماده سازی و ترکیب کشت بافت. پس از تمیز کردن و ضدعفونی کردن کامل ظروف و شناسایی عناصر غذایی (مواد معدنی و مواد آلی) مورد نیاز رشد و نمو گیاه مورد نظر، محیط کشت را با در نظر گرفتن روش های مفید و مناسب آماده می کنند.

وبلاگ تخصصی علوم باغبانی- میوه کاری...