مدیریت علفهای هرز

علفهایهرز به گروهی از گیاهان گفته میشود که برخلاف میل ظاهری در مزرعه یا باغ رشد میکنند.ممکن است بوتههایی از گندم در مزرعه جو دیده شود که به عنوان علف هرز حذف شوند هر چند که ارزشاقتصادی گندم از جو بیشتر باشد. گاها علفهای هرز به دلیل داشتن مقاومت بالا باروشهای معمولی مبارزه از بین نمیروند.

اغلب، علفهای هرز با گیاه زراعی همزمانی رسیدن دارند در نتیجه موقع برداشت محصولبذرشان مخلوط میشود و باعث بوجود آمدن مشکلات زیادی میشود. آشنا شدن با وسعتخساراتی که از نظر کمی و کیفی علفهای هرز بر محصولات وارد میکنند ما را دربرنامه ریزی صحیح مبارزه با علفهای هرز مصممتر خواهدکرد. تفاوتی که بین خسارت علفهای هرز با آفات و امراض گیاهی وجوددارد عدم وجود آسیبهای ظاهری به صورت علائم بر روی گیاه مثل آفات و امراض میباشد.

عملیات مدیریت علفهای هرز

پیشگیری به معنی متوقف کردن

رشدیک علف هرز جدید از حمله به یک منطقه میباشد. پیشگیری میتواند به صورت کاشتنبذور گیاهان عاری از بذور علف هرز -جلوگیری از به بذر نشستن علف هرز - جلوگیری ازحمل بذور علف هرز به یک منطقه توسط ماشینهای کشاورزی و کود حیوانی آلوده به بذورعلفهای هرز و آب آبیاری آلوده به بذور علفهای هرز باشد. انجام این روش به صورتکامل در مزرعه مشکل است.

مبارزه یا کنترل

درجهایاز مدیریت علفهای هرز میباشد که در آن جمعیت علفهای هرز به حدی میرسد که برایگیاه مزاحمتی پدید نیاید و باعث کاهش محصول و مانع عملیات زراعی نشود. این روشبیشترین کاربرد را در مدیریت علفهای هرز دارد.

ریشه کنی

ریشهکنی یک علف هرز به معنی از بین بردن یک گونه علف هرز از یک منطقه میباشد ریشه کنیشامل گیاه زنده و بخشهای زایشی و رویشی علف هرز میشود. در نتیجه ریشه کنی ، علف هرز در سالهای آینده در آن منطقهدیده نمیشود. ریشهکنی علفهای هرز در مزارع کوچک و همچنین در جاهایی که دارای ارزش بالای باغداری و گلخانهایباشند با ارزش میباشد.

روشهای مبارزه یا کنترل علفهای هرز

مبارزه بیولوژیکی

دراین روش ، معمولا از یک حشره یا پاتوژن گیاهی برای مبارزه با علفهای هرز استفادهمیکنند. شرایط لازم برای کنترل بیولوژیکی این است که عامل کنترل بایستی در رویمیزبان بطور اختصاصی زندگی کند. اگر عامل کنترل حشره باشد آن حشره بایستی قادر بهانتشار - تکثیر و زنده ماندن در شرایط جدید آب و هوایی باشد. نکته دیگر اینکهبایستی جمعیت علف هرز و عامل کنترل در مقیاس پائین تثبیت شود. و دیگر اینکه بابررسیهای آزمایشگاهی قبلی ، بیخطر بودن حشره مورد نظر و عدم امکان تغییر میزبانبه گیاهان زراعی منطقه به اثبات رسیده باشد. از عوامل دیگر مبارزه بیولوژیکی برعلیهعلفهای هرز ، ماهیها میباشند. این ماهیها برای مبارزه بیولوژیکی در مزارع غرقاببرنج بکار میروند. همچنین در مبارزه بیولوژیکی برعلیه علفهای هرز آبی ، از مرغانآبی و حلزونها نیز استفاده میشود. در مبارزه بیولوژیکی از حیوانات گیاهخوار مانندگوسفند - بز - گاو برای مبارزه با علفهای هرز استفاده میشود. گوسفند و بزعلفهای هرز پهن برگ و درختچهها را خورده و زمینه را برای چرای گاو بر روی علفهایهرز نازک برگ مرتعی آماده میکند. در روش مبارزه بیولوژیکی علیه علفهای هرز عدهایموافق و عدهای مخالف این روش مبارزه میباشند. موافقان معتقدند که در این روش از مواد شیمیایی استفاده نمیشود و فقط یکبار پخش حشرات برای مبارزه باعلفهای هرز کافی است. مخالفان این روش میگویند که این روش مبارزه علفهای هرز راصد در صد کنترل نمیکند و عوامل مناسب برای استفاده در کنترل بیولوژیک علفهای هرز نایابهستند.

مبارزه شیمیایی

اینروش مبارزه در عمل بیشترین قسمت از مبارزه با علفهای هرز را تشکیل میدهد. در اینروش مبارزه ، از سموم شیمیایی یا علف کشها برای کنترل علفهای هرز استفاده میکنند.واژه علفکش به هر نوع ماده شمیایی اتلاق میشود که برای از بین بردن یا کم کردنرشد علفهای هرز مورد استفاده قرار میگیرد. در روش مبارزه شیمیایی نیز عدهایموافق و عدهای مخالف این روش مبارزه میباشند.

موافقاناین روش مبارزه معتقدند که استفاده از علف کش در مقایسه با وجین با دست مقرون بهصرفه است و نیز میگویند که با استفاده از علف کشها از فرسایش خاک و ازبین رفتنخاک جلوگیری میشود. مخالفان این روش میگویند که استفاده از علف کش ممکن است باعثمسمومیت فرد سمپاش و افراد مجاور شود و نیز باقی مانده سموم در مواد غذایی خطراتزیادی را دربر دارد. علف کشها را براساس زمان مصرف - ساختمان شیمیایی آن به انواعمختلف تقسیم بندی میکنند.

مبارزه زراعی

رعایتدوره تناوب از مهمترین روشهای مبارزه زراعی است. دوره تناوب عبارتست از استمرارزراعتهای گوناگون در طی سالهای متوالی در یک زمین. لازم به ذکر است که علهای هرزبه دو دسته عمومی و اختصاصی تقسیم میشوند. علف هرز عمومیبدون توجه به نوع گیاهمیزبان در اکثریت مزارع دیده میشود. علف هرز اختصاصی مختص گیاهان خاص از گونه هایگیاهی است.

طبیعیاست در مورد علفهای هرز اختصاصی کشت متوالی یک نوع گیاه در چندین سال باعث طغیان علفهایهرز خاص آن گیاه میشود. بنابراین رعایت دوره تناوب موجب کاهش جمعیت علفهای هرز میشود.مثال برای دوره تناوب کشت یک سال سیب زمینی سپس کشت یکسال چغندر قند و سپس کشتیکسال گیاه علوفهای.

مبارزه مکانیکی

سوزاندن علفهای هرز و چیدن علفهای هرز و وجین کردن علفهایهرز از روشهای مهم مبارزه مکانیکی است. وجین علفهای هرز با ریشه کن کردن علفهای هرزهمراه است ولی چیدن علفهای هرز با حذف بخشی از قسمت هوایی گیاه انجام میشود. امروزهوجین علفهای هرز توسط ماشینهای کشاورزی مانند کولیتواتورهای ردیفی و کولیتواتورهایدوار در مزرعه صورت میگیرد.

وبلاگ تخصصی علوم باغبانی- میوه کاری...